İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik Stratejileri Daire Başkanlığı tarafından hazırlanan “Çevrimiçi Kumar ve Yasadışı Bahis” raporu, devletin siber suç ağlarına karşı yürüttüğü mücadeleyi gözler önüne serdi. Rapora göre, Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM), Jandarma Genel Komutanlığı Siber Suçlarla Mücadele birimleri, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) gibi kurumlar, yasa dışı bahis ağlarını çökertmek amacıyla işbirliği yapıyor.
Bilişim sistemleri üzerinden işlenen yasa dışı bahis suçlarına karşı mücadelede yapay zeka ve makine öğrenmesi gibi ileri teknolojilerden faydalanılıyor. Alan adı değişikliği yaparak faaliyetlerini sürdüren sunucuları tespit etmek için derin paket incelemesi (DPI), ağ analizleri ve otomasyon sistemleri kullanılıyor. Aynı IP adresi üzerinden hizmet veren yasa dışı sitelere erişim otomatik olarak engelleniyor.
İnternet ortamı sürekli taranarak bahis sitelerinin sıkça kullandığı tasarım şablonları ve belirli kod blokları belirleniyor. Ayrıca, sosyal medya platformları üzerinden bahis sitelerinin reklamını yapan içerik üreticileri ve hesap yöneticileri de yakından takip ediliyor.
Raporda, Türkiye’de ve dünyada kumar ve bahis bağımlılığının hızla artmasının temel nedenlerinden biri olarak, çevrim içi kumara cep telefonları aracılığıyla 7/24 erişilebilirlik gösteriliyor. Bu kolay erişim, kullanıcıları fiziksel mekanlardan bağımsız kılarak günün her saati kumar oynamaya teşvik ediyor.
Söz konusu platformlar, kullanıcıları çekmek için “karanlık/aldatıcı desenler” olarak adlandırılan arayüz tasarımları ve yoğun pazarlama stratejileri kullanıyor. Bu desenler, tüketicilerin bilişsel önyargılarını hedef alarak onları kendi çıkarlarına aykırı seçimler yapmaya yönlendiriyor ve beynin kısa döngülerle hızlı ve tekrar oynamasını teşvik ediyor.
Sistemler, sık açılan davet pencereleri, oturumu kapatırken daha fazla teklif sunma, tekrarlanan bahisler veya oturum bittikten sonra kumar oynamaya devam etme uyarıları gibi yöntemlerle kullanıcıları platformda tutmaya çalışıyor. Kullanıcı algısını şekillendirmek amacıyla kayıplar küçük puntolarla, kazançlar ise büyük ve renkli olarak gösteriliyor. Kaybetme ekranları hızla geçerken, kazanma sekanslarının görsel olarak abartıldığı “kaybetmenin üstünü örten arayüz tasarımları” kullanılıyor. Dönen çarklar, efektler ve animasyonlar aracılığıyla kişide sürekli kazanıldığı algısı uyandırılarak bilişsel çarpıtma oluşturuluyor.
Platformların ürünlerini oyunlaştırması (gamification), oyun bağımlılığından kumar bağımlılığına geçişi kolaylaştırıyor. Çevrim içi oyunların içine kumar unsurlarının eklenmesi, bu platformları cazip hale getirirken kumar oynamayı da normalleştiriyor. Türkiye’de spor bahisleri yasal platformlar üzerinden yürütülse de, yasa dışı sitelerin daha yüksek kazanç vaat etmesi bu platformlara yönelimi artırıyor.
